Telewizja naziemna, zgodnie z definicją techniczną, to system dostarczania sygnałów telewizyjnych z wykorzystaniem fal radiowych o bardzo wysokiej częstotliwości. W Polsce jej dostępność gwarantowana jest poprzez umowy z narodowymi operatorami, oferującymi pakiety szerokopasmowe zawierające programy nadawane w technologii cyfrowej. Oprócz stacji lokalnych, telewizja naziemna dostarcza również kanały ogólnopolskie oraz dodatkowe usługi, takie jak wideo na żądanie (VoD). Dzięki stałemu rozwojowi technologii cyfrowej, jakość obrazu i dźwięku uległa znacznej poprawie, co bezpośrednio przekłada się na wyższe doświadczenia odbiorców. Ponadto, telewizja naziemna zachowuje swoją pozycję jako istotne medium informacyjne, szczególnie w regionach z ograniczonym dostępem do internetu. Odbiór telewizji naziemnej możliwy jest za pośrednictwem telewizorów wyposażonych w odpowiedni tuner lub specjalnych dekoderów, co jest powszechnie stosowaną praktyką.
Czym jest telewizja naziemna?
Telewizja naziemna wykorzystuje sygnały emitowane z anten strategicznie rozmieszczonych na powierzchni Ziemi. Anteny te, najczęściej instalowane na wzniesieniach lub wysokich konstrukcjach, projektowane są tak, aby zapewnić optymalne pokrycie sygnałem na jak największym obszarze. Przejście na technologię cyfrową, jak wskazują analizy rynkowe, przyniosło nie tylko lepszą jakość obrazu i dźwięku, ale również znaczące zwiększenie liczby dostępnych kanałów. Cyfryzacja umożliwiła także implementację zaawansowanych usług dodatkowych, takich jak elektroniczny przewodnik po programach (EPG) czy interaktywne funkcje dla widzów. Historycznie, programy były transmitowane analogowo, jednak obecnie zdecydowana większość krajów, w tym wszystkie państwa europejskie, przeszła na cyfrową telewizję naziemną. Według danych historycznych, w Europie pierwszą naziemną telewizję cyfrową uruchomiono w 1998 roku w Wielkiej Brytanii. Od 2006 roku poszczególne państwa europejskie sukcesywnie wyłączały swoje programy analogowe, co doprowadziło do tego, że do 2015 roku żaden kraj na kontynencie nie transmitował już audycji przez analogową telewizję naziemną. W Polsce ostateczny termin wygaszenia sygnału analogowego został ustalony na 23 lipca 2013 roku, zaś ustawa o cyfryzacji telewizji przewidywała zakończenie tego procesu do 31 lipca 2013/2015.
Rozwój naziemnej telewizji cyfrowej w Polsce
Zgodnie z oficjalnymi komunikatami, decyzja Komisji Europejskiej o przekazaniu pasma częstotliwości 700 MHz, dotychczas wykorzystywanego do nadawania telewizji naziemnej, operatorom sieci komórkowych rozwijającym technologię 5G, zainicjowała w Unii Europejskiej proces zmiany standardu cyfrowej telewizji naziemnej.
Przejście ze standardu DVB-T/MPEG-4 na DVB-T2/HEVC, jak podkreślają specjaliści, zapewnia szereg korzyści. Obejmują one zwiększenie liczby kanałów (do 8) w jednym multipleksie, znacząco lepszą jakość obrazu i dźwięku (w tym formaty UHD/4K i Dolby AC-4) oraz wyższą odporność na zakłócenia. Widzowie korzystają także z rozbudowanych usług HbbTV, które oferują bardziej interaktywne i spersonalizowane doświadczenia multimedialne. Nowy standard ułatwia również aktualizację oprogramowania odbiorników, co wydłuża żywotność sprzętu i zapewnia dostęp do najnowszych funkcji. Hybrydowa telewizja naziemna, łącząca się z internetem, oferuje szeroki wybór materiałów VoD, w tym z zasobów Telewizji Polskiej, oraz możliwość uczestnictwa w okresowych quizach i interaktywnych programach.
Wprowadzenie nowego standardu, jak wynika z analiz, wymagało od widzów weryfikacji możliwości odbioru sygnału DVB-T2/HEVC. Testy programów w nowym standardzie uruchomiono w 2020 roku, a dane z monitoringu wskazują, że umożliwiło to odbiór sygnału ponad 90% mieszkańców Polski. Większość widzów, aby zacząć korzystać z nowego standardu, musiała jedynie ponownie wyszukać kanały lub system automatycznie dokonał ich przełączenia. W części gospodarstw domowych konieczna była aktualizacja oprogramowania dekoderów lub zakup nowego sprzętu kompatybilnego z HEVC. Dzięki tym zmianom telewizja cyfrowa stała się efektywniejsza, oferując lepszą jakość obrazu i dźwięku oraz optymalne wykorzystanie pasma częstotliwości, co stanowiło kluczowy cel transformacji.
Nowy standard DVB-T2/HEVC w Polsce
Wiosną 2022 roku telewizja naziemna w Polsce przeszła na nowy, bardziej efektywny standard nadawania – DVB-T2/HEVC. Jak podkreślają eksperci, zapewniło to widzom wyraźniejszy obraz i dźwięk w jakości HD i 4K, jednocześnie dając operatorom możliwość rozszerzenia oferty programowej. Zmiana ta wymagała jednak, w wielu przypadkach, aktualizacji oprogramowania dekoderów lub zakupu telewizorów z odpowiednim tunerem. Mechanizm kompresji sygnału DVB-T2/HEVC, co potwierdzają analizy techniczne, pozwala na efektywniejsze wykorzystanie pasma częstotliwości, co bezpośrednio przekłada się na większy wybór programów telewizyjnych o podwyższonej jakości obrazu. Proces przełączenia na nowy format nadawania trwał od marca do czerwca 2022 roku, zgodnie z harmonogramem ogólnopolskim.
